INTERKOSMOS

W listopadzie 1965 roku radzieccy naukowcy zaproponowali uczonym z innych krajów socjalistycznych opracowywanie wspólnych eksperymentów naukowych z wykorzystaniem radzieckich rakiet geofizycznych i sztucznych satelitów.
W 1966 roku przy Akademii Nauk ZSRR powstała Rada Współpracy Międzynarodowej w dziedzinie badań i wykorzystania przestrzeni kosmicznej - "Interkosmos". Wiosną 1967 roku odbyła się w Moskwie konferencja przedstawicieli dziewięciu krajów socjalistycznych, ekspertów do spraw współpracy w kosmosie, na której zatwierdzono programy naukowe dotyczące różnych tematów, metodyki badań i prac naukowo-badawczych oraz nakreślono program wspólnych eksperymentów kosmicznych - wysyłania w kosmos rakiet i próbników.



WSPÓLNY LOT
W lipcu 1976 roku uczestnicy programu "Interkosmos" zaakceptowali jednomyślnie propozycję Związku Radzieckiego dotyczącą udziału pilotów z Polski, Bułgarii, Czechosłowacji, Kuby, Mongolii, NRD, Rumunii i Węgier w załogowych lotach kosmicznych i orbitalnych stacjach.
Pierwsza grupa kandydatów na kosmonautów z Polski, Czechosłowacji i NRD rozpoczęła przygotowania do pierwszego lotu i treningi w Centrum Szkolenia Kosmonautów im. Jurija Gagarina jeszcze w grudniu 1976 roku. Lotnik kosmonauta gen. Władimir Szatałow powiedział wówczas, że niedaleki jest czas, kiedy z okołoziemskiej orbity międzynarodowa załoga kosmonautów-obywateli państw socjalistycznych zamelduje Ziemi: "Przystąpiliśmy do realizacji programu wspólnego lotu".
Na potwierdzenie tych słów nie musieliśmy długo czekać. 2 marca 1978 roku z kosmodromu Bajkonur wystartował statek "Sojuz-28", a na jego pokładzie radziecko-czechosłowacka załoga. Kosmonauci: płk Aleksiej Gubariew i kpt. Vladimir Remek.

PIERWSZY POLAK W KOSMOSIE
27 czerwca 1978 roku o godzinie 17.27 czasu warszawskiego w Związku Radzieckim wysłano w przestrzeń okołoziemską statek kosmiczny "Sojuz-30" pilotowany przez międzynarodową załogę w składzie dowódca statku, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego, lotnik-kosmonauta ZSRR Piotr Klimuk, oraz kosmonauta-badacz, obywatel PRL, Mirosław Hermaszewski.

komentarz Jarosława Iwaszkiewicza:
"Jeszcze byliśmy pod wrażeniem obchodu urodzin 35-milionowej obywatelki PRL gdy dotarła do nas wiadomość o locie. Jakże to będzie w roku 2000? Ilu Polaków będzie latać wokół Ziemi? Jakie to dziwne i potężne będzie widowisko. Przyjaźń narodów, łączność między nimi, współpraca międzynarodowa naukowców i badaczy - posunie chyba tak daleko 'bryłę świata', że nawet sobie tego wyobrazić nie możemy."

[fragmenty książki Emila Bila i Bronisława Hynowskiego "Droga Polaka na orbitę", wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa, 1978]